Örüşük Uyak Nedir?

Örüşük Uyak Nedir?

TERZA-RİMA (Örüşük Uyak) :

Kafiye düzeninin den dolayı ”Örüşük uyak” adı da verilen edebî bir şiir  yazım kalıbıdır. Şiir, üçer mısralık bentler halinde yazılır şiirin en sonunda serbest bir mısra bulunur. Aslında bent sayısı sınırlı olmamakla birlikte, genellikle onuncu serbest mısra ile şiir sonlandırılır.. Şiirin sonundaki tek mısra kendisinden önce gelen üç mısralık bendin ortasındaki mısra ile kafiyeli, duygu ve düşünceyi en etkili biçimde yüklenen, şiirin anlamı taşıyan mısra olmak zorundadır. Kısacası anafikir şiirin son serbest mısrasına akratılır.

Terza-rima, İtalyan edebiyatından, Fıransız ve İngiliz edebiyatına  geçerek yaygınlaşmıştır. Dante’nin ”İlahi Komedya” adlı eseri Terzarima ile yazılmış olup bu tarzın tipik bir örneğidir.

Servet-i Fûnun dönemi şairlerince ilk örnekleri yazılan Terza-rima’ lar bulunsa da, Şiirdeki anafikrin son mısrasına aktarılma zorunluluğu ve örüşük uyak güçlüğü; duygu ve düşünceyi en keskin biçimde ifade edebilen bir şiir türü olmasına rağmen, günümüz şairlerince çok nadir olarak kullanılmaktadır.

YANILGI

Bahtıma hicran yeli deli esiyor deli.
Kader, bildim bileli sevda dağı körduman;
Dorukları çileli, aşılmıyor sarp beli!

Başlangıcı hileli aşkından medet uman,
Ben kendim dilemedim ecelimi sen çağır!
Feryadımda asuman sensin buna göz yuman!

Bir ömür silemedim nasıl yanmasın bağır?
Kaşlar hilâl boy elif men aşka durdun kader.
İnmeden bilemedim, sence hangisi ağır?

Ecelin eli hafif… Sen başka vurdun Kader!

Şiirin kafiye düzeni şöyledir:

a b a – b c b – c d c – d e d …e

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.