Yeryüzü Şekilleri Sıcaklığı Nasıl Etkiler?

Yeryüzü Şekilleri Sıcaklığı Nasıl Etkiler?

Güneş ışınlarının düşme açısında yer şekillerinin önemli etkisi vardır. Söz gelimi Kuzey Yarım Küre’de güneye bakan yamaçlar, sıcak ve güneşli iken kuzeye bakan yamaçlar serin ve gölgelidir. Çünkü güney yamaçlar güneş ışınlarına dönük olduğundan güneş ışınları buralara daha büyük açıyla düşer

yeryuzu-sekilleri-sicaklik-etkisi

yeryuzu-sekilleri-sicaklik-etkisi

Bir yörede (özellikle dağlık yörelerde) bir yamacın, güneş ışınlarına karşı konu­munu belirleyen ve bu nedenle doğal ko­şulları etkileyen durumuna bakı durumu denir. Bakı durumunda olan yamacın karşı yamacı da dulda olarak tanımlanır. Bakı kavramı, fazla yağış alan ya da hâkim rüz­gârlara dönük yamaçlar için de kullanılır.

Güneş ışınlarına göre bakı durumunda olan yamaçlar diğer yamaçlardan daha sı­cak olur.Buna bağlı yükseklerde karlar erken erir,tarım ürünleri daha erken olgunlaşır.

Dönenceler arasına güneş ışınları belirli dönemlerde dik düşmektedir. Bu nedenle bazen kuzey bazen güney yamaçlar bakı durumunda olur.

Güneş ışınları, dik düştüğü yerde daha dar bir alanı aydınlatır ve çok ısıtır. Aynı ışınlar yatık düştüğü yerde daha geniş bir yüzeyi aydınlatarak daha az ısıtır.

Yeryüzü şekillerinin özellikleri, ısınma ve soğuma­yı da önemli ölçüde etkiler. Düz alanlar, gündüz çabuk ısınır, gece ise hızlı bir ışıma ile çabuk soğur. Engebeli alanlarda ışıma daha ağır gelişir ve böyle yerlerde sıcaklık daha az düşer.

Yeryüzü şekillerinin sıcaklık üzerine olan bir başka etkisi de dağların doruklarında görülür. Dağların do­rukları, gündüz çabucak ısınırken gece hızlı bir ışıma ile aynı şekilde sıcaklık yitirir. Bu nedenle yüksek dağ doruklarında günlük sıcaklık farkı oldukça yüksektir.

Yeryüzü şekillerinin sıcaklık üzerine olân bir bâşkâ etkisi de yerel iklimlerin oluşmasına yol açmasıdır. Sı­radağlar bazen sıcak, bazen soğuk havanın geçmesini engeller. Bunun sonunda bazı yerlerde, genel iklim koşullarından daha farklı bir iklim oluşur. Buna yerel iklim (mikroklima) adı verilir. Asya Kıtası’ndaki Tanrı Dağları ile Karanlık Dağları arasında kalan tarım havzası bir mikroklima alanıdır.

 

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Ödev Ödev