Ünsüz Düşmesi Nedir?

“k” sesi ile biten sözcüklere küçültme eki “-cık, -cik; -cak, -cek” eklendiğinde sözcüklerin sonundaki “k” sesi çoğu zaman düşer:

alçak-çık > alçacık                     küçük-çük > küçücük
ufak-çık > ufacık                      büyük-çek > büyücek
* Küçültme ekinin dışında ekler geldiğinde de sözcük sonun­daki “k” sesleri düşebilmektedir:

ufak-rak > ufarak                 yüksek-l-> yüksel-
alçak-l- > alçal-                   kalk-tır-(mak) > kaldır-(mak)
* “-cık, -cik” yapım eki olarak kullanıldığında, sözcük sonun­daki “k” düşmez.

kulak-çık > kulakçık
kapak-çık > kapakçık
* “Yeşil” ve “kızıl” sözcüklerine fiil yapım eki “-er, -ar” eklendiğinde sözcüklerin sonundaki “-il, -il” düşer.

yeşil-er- > yeşer-(mek)
kızıl-ar- > kızar-(mak)
ÖRNEK SORU:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük ek alırken bu sözcüğün ünsüzlerinden biri düşmüştür?

A)    Susuzluktan balkondaki tüm çiçekler sararmış.

B)   Yazar, bu romanında çok fazla devrik cümle kullanmış.

C)   Soğuktan burnu kıpkırmızı olmuş.

D)    Bu konuda senin de fikrini almak istiyorum.

E)    Otobüsümüz, adını bilmediğim büyücek bir kasabadan geçti.

(1994/ÖSS)

Yanıt: E