TEMEL SEKTÖRLERDE GELİŞMELER II: SANAYİ SEKTÖRÜ

*Bir anlamda imalatçılık olan sanayi tanımı dar anlamda sanayinin tanımıdır. Müteşebbisin kurduğu mal ve hizmet üreten gelir getiren faktörlerin bileşimi ise geniş anlamda sanayi tanımıdır.

*Hammaddelerin taşınabilir ve kullanılabilir ürünlere dönüştürülmesine sınai faaliyet denir.

*Devlet planlama teşkilatı tarafından sanayi sektörü 3 e ayrılmaktadır. Madencilik/imalat sanayi/ enerji.. imalat sanayinin alt sanayi dalları: tüketim malları ara mallar yatırım malları…

*Buhar makinesini keşfederek sanayi devrimini başlatan kişi James watt..Bu makineyi gemilere uygulayan ab dli bilim adamı ise Robert Fulton dur.

*Osmanlı da 1908 ikinci meşrutiyetten 1914 1.dünya savaşına kadar olan dönem milli iktisat dönemidir. Aralık 1913 ittihat ve terakki.. Teşviki sanayi kanunu muvakkatı… Bu kanun 1927 de gözden geçirilip genişletilmiş ve 15 yıllığına yeniden yürürlüğe konulmuştur. İlk sanayi sayımı 1927 bu sayım sonucuna göre üretilen değerin % 65 i tarım ve sanayi sektöründen kaynaklanmaktadır.

*1915 sayımına göre Osmanlıda sermayedarlar Yahudi işçiler ise rumdu.

*Osmanlı da ilk elektrik enerjisi üretim birimi Adana da kuruldu. //İş bankası 1924. Sanayi ve maadin bankası 1925.

*Lozan ile Türkiye nin gümrük tarifelerine 5 yıllık kısıtlama getirilmiştir.

*1924 te devlet gelirlerinin %24 ü aşardan sağlanmaktaydı 1925 te kaldırılınca gelir kaybına uğranıldı.

*Türkiye de 1930 lu yıllardan sonra ve 1963-80 yıllarında ithal ikameci politika güdülmüştür. Devletçilik.. Cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan liberal politika 30 lu yıllardan sonra yerini devletçiliğe bırakmıştır. Sscb den etkilenildi.

*Savaş nedeniyle uygulanamayan kalkınma planı 2. Beş yıllık kalkınma planıdır. Uygulanamayan bu planın yerine ise iktisadi savunma planı yürürlüğe girdi.

*1940 milli müdafaa kanunu hükümete sınırsız yetki vermiştir. Ankara ve istanbulda karne uygulaması 1942. Aynı yıl savaştan kaynaklanan durum nedeniyle çok para kazananlardan vergi almak için varlık vergisi çıkarıldı.

*1950-1960 yılları alt yapıları: karayolu liman su enerjidir ..demir yolu yoktur.

*1950-1957 yılları arasında sanayideki ortalama büyüme hızı %12,5 tur.

*Beş yıllık kalkınma planları 1963 ten sonra uygulanmaya konulmuştur.

*Özel sektörün dayanıklı tüketim mallarına yönelmesi 3.beş yıllık kalkınma planı. Sınai mai ihracatına önem verilen dönem 4.beş yıllık kalkınma planı.

*Türkiye de ihracata dayalı sanayi stratejisine 24 ocak 1980 de geçildi. 1980 e kadar ikameci politika dayanıklı tüketim mallarında uygulanmıştır.

*Sanayi sektöründe yatırımda madeni eşya tüketimde gıda ara mallarda petrol ürünleri en büyük paya sahiptir.

*AB ülekeri içinde an fazla ar-ge harcaması yapan ülke isveçtir…sonra Finlandiya Danimarka almanya..

*2011 raporuna göre dünya rekabet gücünde Türkiye 39. Sıradadır. Küresel rekabet raporunda 61sıra

*Dünyanın devlet destekli ilk markalaşma programı Turquality dir.