Sukuk Nedir?, Sukuk Ne Demek?, Sukuk Kelimesinin Anlamı

SUKUK NEDİR?

Sukuk, orta veya uzun vadeli, sabit veya değişken getiri sağlayan faizsiz sermaye piyasası aracıdır. Sukuk (islami tahvil), islami finansman yöntemlerine dayanılarak ihraç edilen menkul kıymettir. En basit şekliyle sukuk bir varlığa sahip olmayı ve­ya ondan yararlanma hakkını göstermektedir. Sukukta yer alan hak sadece nakit akışı hakkı değil aynı zamanda mülkiyet hakkıdır. Tahvil, borca dayalı sertifika iken sukuk, varlığa dayalı sertifika olarak nitelendirilebilir. Bu, sukuku geleneksel tahvillerden ayıran en önemli farktır. Sukuku hisse senedinden ayıran en önemli fark ise sukuk ihracının belli bir vadesi olması ve mülkiyetin şirketin belli bir var­lığı ile sınırlı olmasıdır. Sukuk sahipleri yatırımlarının ne için kullanılacağını dini nedenlerle bilmek istemektedirler.

Sukukta temel olarak üç taraf vardır: Dayanak varlığın sahibi olan kuruluş (ka­mu kurum ve kuruluşları, belediyeler, özel ve kamu sektöründe faaliyet gösteren varlık sahipleri vs.), özel amaçlı kurum (sukuk ihracını gerçekleştiren ve yükümlü ile sukuk alıcıları arasında eşgüdümü sağlayan şirket) ve sukuk sahipleri (ihraçtan sukuk sertifikası alan yatırımcılar).

Sistemin işleyişinde sukuk yatırımcıları, periyodik kira bedeli ile birlikte vade­de ana para ödemesi de elde etmektedir. Tahvilde olduğu gibi sukukta da temer­rüt riski vardır. Bu risk uluslararası derecelendirme kumluşları tarafından verilen notlarla analiz edilebilmektedir. Yine tahvilde olduğu gibi sukuklarda ikincil piya­sada işlem görmektedir.

Sukuklar endekslendiği esasa göre; proje endeksli sukuk, varlığa endeksli su­kuk ve bilanço endeksli sukuk, dayandığı finansman modeline göre ise; mudara- ba sukuk, müşaraka sukuk, icara sukuk, murabaha sukuk, selem sukuk, istisna su­kuk, melez sukuk, hisse senediyle değiştirilebilir sukuk ve hisse senedine dönüş­türülebilir sukuk olarak sınıflandırılmaktadır.

Sak kelimesinin çoğuludur ve eşit değerli sertifikalardır. Bölünmez hisselerle sahiplik yetkisini temsil ederler. Piyasada faizsiz bono olarak da nitelendirilmektedirler. Özel projelere veya özel yatırımlara konu varlıklar üzerinde sertifika sahipleri lehine hak tesisini sağlarlar. Bir varlığa dayanmaktadırlar( asset-based / asset-backed ) Genel olarak dayanak varlıklar bir Özel Amaçlı Şirkete (VKŞ/SPV) devredilir. Varlıklardan doğan gelirler üzerinde hak tesis ederler. Organize piyasalara kote edilme özelliğine sahip oldukları gibi derecelendirme kuruluşları tarafından da değerlendirilebilirler. İkincil piyasalarda işlem görebilirler. Sabit veya değişken getirili olabilirler.