Spor Yaralanması Nedir?

Spor yaralanmaları, sportif faaliyetler sırasında meydana gelebilecek her türlü hasarın genel adıdır.

Spor Yaralanmalarının Nedenleri Nelerdir?

Esnek olamayan vücut yapısı,yaş, cinsiyet,yetersiz ve kötü antreman,yetersiz spor
Tekniği, eklem kısıtlılığı,kas zayıflığı,yorgunluk,psikolojik faktörler, anatomik sorunlar,aşırı
yüklenme ,kas sertlikleri başlıca faktörler arasındadır.

Başlıca Spor Yaralanmaları Belirtileri Nelerdir, Tedavi Yöntemleri Nasıl Uygulanır?

Kırıklar: Düşme ya da çarpmaya bağlı olarak yüklenme kapasitesi yitimi, kanama,belirgin şişme ve şiddetli ağrı sonucunda anlaşılır. Kırık bölgesine soğuk uygulanabilir ve ağızdan ağrı kesiciler verilebilir. Kırığın tespit edilmesi (atelleme) gerekmektedir. Ancak bu işlem uzman tarafından yapılmalıdır. Tedavi sonrasında kas kitlesinin artışı için düzenli egzersizler yapılmalıdır.
Bağ zedelenmeleri: Eklemin sınırını aşabilecek her türlü hareket, bağ zedelenmelerine neden olabilir. Eklemde ağrı,iç kanama,sıvı artışı,şişme temel belirtileridir.Soğuk buz ve eklemin bandajlanması gibi ilk tedavi yöntemlerinden sonra hekime başvurulmalıdır.
Kasık zorlanması: Spor öncesi yetersiz ısınma sonucu uyluğun üst ve iç kısmında oluşabilecek şiddetli ağrılardır. Bölgeye buz ve bandaj sarımı yapıldıktan sonra 3 gün içinde söz konusu kası gerdirme gevşetme işlemine başlanabilir.
Diz eklemleri kıkırdak zedelenmeleri: Diz bükülü durumdayken eklemin zorlanması sonucu bu bölgede oluşabilecek ağrılardır.Soğuk buz ve bandaj yapıldıktan sonra acilen hekime başvurulması gerekir.Bu tip sakatlıklar genellikle Artroskopik işlemler gerektirebilir.
Kas lifi yırtığı: Yetersiz antreman sonucu oluşan batıcı, kesici tipte ağrılardır. Buz ve bandaj sarımı sonrasında hekime başvurulmalıdır.
Aşil Tendinitisi: Baldır kaslarındaki aşırı spazm sonucu topuğun üst kısmında süren ağrılardır. Ağrılı taraf tespit edilir ve zorlanmadan kaçınılır.Hekime başvurulmalıdır. Beslenme ile magnezyum alınmasıyla önlenebilir.
Aşil Tendonunun kopması: İç travma veya ani fiziksel etki ile oluşabilecek aşırı zorlamadır. Diz-dirsek pozisyonunda, her iki ayak, muayene masası kenarında serbest olarak sarkarken, baldır kavrama testinde sağlam tarafta, ayak parmaklarında kopan tarafta, hareket yoktur.Bu durumda mutlak cerrahi onarım gerekir.

Su toplaması: Spor malzemelerinin deri üzerinde yaptığı tahriş sonucu oluşan sıvı birikimidir. Bu durumda sıvı boşaltılır, bölge dezenfekte edilir ve etkilenen alan, hava geçişi sağlanacak şekilde pansuman yapılır.
Çıkıklar: Dış kökenli bir fiziksel kuvvet uygulaması sonucunda eklemi oluşturan kemik uçlarının normal pozisyonları dışında yer değiştirmeleriyle meydana gelir. Ekleme atelleme yapıp hareketsizleştirildikten sonra hekime başvurulur. Hiçbir zaman çıkığı yerine koymayı denemeyiniz. Bilinçsiz zorlamalarda kemik çevresindeki yumuşak dokuların, damar ve tendonların zedelenme olasılığı vardır. Ağrı sınırını aşmadan yapılan eklem hareketleri, etkilenen bölgeye hafif masaj, fizyoterapi egzersizleri ve günde birkaç defa gel uygulama, öneriler arasındadır.
Burkulmalar: Bir eklem iç ya da dış kökenli bir fiziksel etken tarafından normal hareket sınırlarının ötesinde zorlandığında eklemin bağlarının aşırı gerilmesi sonucu oluşan zedelenmelerdir. Oldukça kısa bir süre içinde eklem çevresinde şişme ortaya çıkar. Damar zedelenmesi nedeniyle eklem çevresinde ve içinde kanama olabilir. Yeterli süre ve sıklıkla buz ve soğuk uygulanmalıdır (genellikle 1/2 -1 saat ara ile 8 -10 dakika kadar ve 48 – 72 saat boyunca). Gel sürülür ve baskılı bandaj yapılır. Burkulan tarafta (örn. ayak bileği burkulması ise) bacak yüksekte tutulur (elevasyon) ve yer çekimi etkisinden yararlanılarak şişme engellenmeye çalışılır. Sıcak duş alınmaması ve hekime danışılması önerilir.
Kas zorlanmaları(Çekmeler):Bir kas grubunun gerilme sınırının aşılması sonucu meydana gelen kas ağrılarıdır. Kas gruplarına günde birkaç kez Reparil-Gel uygulanabilir. Baskılı bandaj iyileşmeyi hızlandırabilir. Sonraki birkaç gün içinde ise zedelenen kas mümkün olduğunca sık gerdirme egzersizleriyle esnetilmeye, yumuşatılmaya çalışılmalıdır.
Sıyrık ve kesikler: Genellikle kayma ve düşmelere bağlı olarak meydana gelen yüzeysel zedelenmeler, ağrılar,kızarıklar ve kanamalardır. Alkol içermeyen dezenfektan sıvı ile yara temizlenir. Hava akımına izin verecek bir malzeme ile yara pansumanı yapılır.
Kas ezilmesi: Sert bir cisme ya da sakatlanmaya yol açabilecek bir baskının, kasta bölgesel olarak bir doku bütünlüğü bozukluğuna neden olmasıdır. Gel ile bandajlama, günde 2-3 kez yapılır. Tedavi sonrası ağrının şiddeti azaldığında egzersizlere başlanır . Gel ve soğuk baskılı bandaj ile 48 saat tedavi yapılır.
Egzersiz sonrası kas sertliği ve yorgunluk: Kasların aşırı kullanılması, mineral eksikliği ve uygun olmayan egzersizler sonucu oluşabilecek yorgunluk ve kas ağrılarıdır. Etkilenen kas gruplarının gerdirme egzersizleri ile gevşetilmesi, sıcak ıslak uygulamalar (sıcak duş ve banyo) ve gel uygulanabilir.

Soğuk Tedavisinin Uygulama Şekilleri Nelerdir?

1. Buz parçaları kırılarak bir torba veya soğuk su ile ıslatılmış havlu içinde uygulanabilir.
2. Yaklaşık 0-10 C ekstremite daldırılabilir.
3. Buz masajı yapılabilir.
Spor yaralanmalarının nedenleri?

Bunları dış etkenlerle oluşan yaralanmalar ve sporcunun kendisinden kaynaklanan nedenler olmak üzere iki ana grupta incelenir. Dış etkenlerle oluşan yaralanma nedenleri arasında yapılan sporun türü, antrenman şekli, Antrenman yoğunluğu, yetersiz ısınma, aşırı egzersiz, kurallara uyum, zemin, Spor malzemeleri sayılabilir. Temas sporlarında yaralanma olasılığı daha fazladır. Örneğin futbolda Spor yaralanması görülme oranı yüzde 10 iken bu oran atletizmde yüzde 1 olarak saptanmıştır. Kullanılan malzemelerin yapılan spora uyumu çok önemlidir, özellikle bazı Spor dallarında koruyucu malzemeler mutlaka kullanılmalıdır. Sporcudan kaynaklanan yaralanma nedenlerinin en önemlileri olarak ise sporcunun düz tabanlık, eklem sertliği vb gibi yapısal bozuklukları, aşırı yorgunluk, konsantrasyon yetersizliği ve kötü alışkanlıklar sayılabilir.

Spor yaralanmalarının genel anlamda önlenmesi Faaliyet öncesi yeterli ısınma, doğru gerilme teknikleri, dengeli kas gücü için kuvvetlendirme egzersizleri, aerobik (kalp-damar-solunum) formu, kas gücü ve yapılan spora özel form ve uygun beslenmenin temini gereklidir. Ayrıca yaşın, cinsiyetin, vücut ağırlığı ve içeriğinin spora uygunluğu mutlaka değerlendirilmelidir. Sürekli ve düzenli sağlık kontrolleri, yeterli sürede tedavi yapılmalı, sakatlığın uzun sürdüğü olgularda yüksek performans antrenmanları sonlandırılmalıdır. Ayrıca tanı ve tedavinin, konunun eğitimini almış kişiler dışındaki sağlık eğitimi olmayan kimseler tarafından yapılmasının engellenmesi gereklidir. Özellikle sorunların sakatlığın olmasını engelleyecek şekilde yani koruyucu olmasını sağlamak tedavi etmekten hem daha önemli hem de daha sağlıklı ve de ekonomiktir.

İlk müdahale nasıl yapılmalı?

Her türlü Spor yaralanmasında öncelikli olarak aktiviteyi durdurmak gerekir. Yaralanmış kısmın kullanılması veya zorlanması sorunun daha fazla büyümesine yol açabilir. İlgili bölge kısa sürede hızla şişiyorsa ciddi hasar söz konusudur. Bu durumda yaralanan bölgenin korunmasına yönelik atelleme veya bandajlama, yaralı bölgenin yüksekte tutulması ve soğuk uygulamak, doku hasarını azaltacaktır. Spora yeni başlayanlara öneriler:

Kendilerine uygun sporu seçmek, kaliteli Spor malzemeleri ile düzgün ortamlarda Spor yapmak, spora başlamadan sağlık muayenelerini yaptırtmak, ısınma ve soğuma periyotlarına dikkat etmek, güçlendirme egzersizlerine aşamalı olarak geçmek, sporun her türlü kuralına tam uymak önemlidir. Özetle, yapılacak spora veya faaliyete gereken önemi vererek bilinçli şekilde yaklaşmak gerekir.

spor_yaralanmasi