Osmanlıda Malî Yönetim

Malî Yönetim:

İlk mali yönetim Kara Halil Efendi ve Rüstem Efendinin yardımıyla I.Murat devrinde kurulmuştu ve bu dönemde tüm meseleleri çözebilecek seviyeye ulaşmıştı.İç ve dış hazineler tamamen dolmuş,hatta Rüstem Paşanın sadrazamlığı sırasında Yedikule’de iç hazineye yeni bir şube eklenmesi gerekmişti.
Osmanlı Devleti’nde başlıca iki hazine vardı.Biri ‘Hazine-i Maliye’,‘Hazine-i Devlet’,Hazine-i Devlet,Hazine-i Âmire,Hazine-i Hümayun gibi adları olan dış hazine,öteki de Hazine-i Hassa denilen iç hazineydi.Dış hazine devlete,
iç hazine padişahın şahsına aitti.
İç hazine iç içe üç hazineden meydana geliyordu ve burada değerli eşya ile para muhafaza ediliyordu.Devletin bütçesi defterdarın sorumluluğu,sadrazamın nezareti altındaki dış hazinedeydi.
Devletin kuruluş dönemindeki gelir kaynakları şunlardı:
Müslümanlardan alınan öşür ,gayri-Müslimlerden alınan haraç ve cizye vergileri Savaşlardan ele geçen ganimetlerin beşte biri Bağlı beyliklerden ve yabancı devletlerden alınan vergiler

İlk Osmanlı Paraları:
Gittikçe büyüyen Osmanlı beyliğinde esaslı bir yönetim düzeni oluşturmak gerekiyordu.Bu amaçla vezir Alâeddin Paşa ile Bursa kadısı Cendereli Kara Halil Efendi çalışmalara giriştiler.Böylece 1327’de,Orhan Bey döneminde Bursa’da ilk kez akça yani gümüş sikke bastırıldı.Bu paranın bir yüzünde Kelime-i Şahadet ile Ebûbekir,Ömer,Osman ve Ali’nin adları diğer yüzünde de Orhan bin Osman ve basıldığı yeri gösteren Bursa adı,daha altında da üç rakam ve kenarlarında basım yılı olan 1327 yılı ile Kayı boyunun damgası vardı.
90 ayarında,1/4 miskal(1,154 g)ağırlığındaydı. Buna ‘akçe-i osmanî’ deniyordu

Bundan başka yine Orhan Gazi,ağırlığı 11 kırat,1 habbe olarak bir arada ikilik akça bastırdığı gibi;1 dirhem,13 kırat,3 habbe olarak beşlik akça da bastırmıştır.
Sultan I.Murad,hem akça(gümüş para)hem de ilk kez bakır para bastırmıştır.Bunların bazlarında ilk kez olarak Sultanül-galib unvanı yer almıştır.
Çelebi Sultan paralarında babasını Han olarak vasıflandırmıştır.Çelebi Mehmet’in Sultan-ı Âzam,Sultan-ı Melikî Âzam unvanlı paraları da vardır.
Musa Çelebi’nin Edirne ’de basılmış 1410 tarihli,Mustafa Çelebi’nin biri tarihsiz diğeri 1421 tarihli iki parası mevcuttur.
II.Murad paralarının bazılarında sultan unvanını kullanmış fakat çoğunda Murad olarak kendi adını,Han olarak babasının adını koydurmuştur.
Osmanlı paraları arasında ilk kez,Orhan Gazinin parasında Kayı boyu damgası görülür.
Çelebi Mehmet’in 1419 tarihinde Edirne,Bursa ve Ayasoluğ’da bastırdığı paralarda yarım daire içinde görülen işaretin Kayı damgası olması mümkündür.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.