IŞIK KİRLİLİĞİNİN ZARARLARI NEDİR?

TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Başuzmanı Dr. Tuncay Özışık, ışık kirliliğinin zararlarını anlattı.

TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Başuzmanı Dr. Tuncay Özışık, ışık kirliliğinin zararlarına işaret ederek, ”Çocuklar ve gençler, astronominin doğal laboratuvarı olan geceleri, gökyüzünün nasıl bir şey olduğunu bilmiyor” dedi.

Özışık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ışık kirliliğinin, ”yanlış yerde, yanlış zamanda, yanlış miktarda ve yanlış yönde ışık kullanılması olduğunu” belirterek, bunun en büyük nedeninin, alışılmış ışıklandırma yöntemlerinin hem çevresel hem de ekonomik zararlarının bilinmemesi olduğunu vurguladı.
Işık kirliliği kaynaklarını, ”yol, cadde ve sokak aydınlatmaları, park, bahçe ve spor alanları aydınlatmaları, turistik tesislerin ve binaların dış cephe aydınlatmaları, reklam panoları, güvenlik amaçlı aydınlatmalar ve evlerden taşan ışıklar” şeklinde sıralayan Özışık, ”Işık üretilirken kömür, petrol ve su gibi doğal kaynaklar kullanıldığı için, boşa giden ışık doğal kaynakları da boşa harcamak demektir” diye konuştu.

Tuncay Özışık, kötü aydınlatmanın doğal hayata da olumsuz yansımalarının olduğunu dile getirerek, “Gece, gökyüzünü ve karanlığını kullanarak yaşamlarını düzenleyen birçok canlı, yeterince karanlık bir gökyüzü bulamamaktadır” dedi.

Özışık, ışık kirliliğinin insan sağlına da olumsuz etkileri olduğunu vurgulayarak, insan gözünün çok parlak ve çok zayıf ışık kaynaklarına ve karanlığa hızlı bir şekilde adapte olabildiğini söyledi.
Ancak son zamanlarda şehirlerde, iş ve eğlence yerlerindeki aşırı ışık kullanımının, gözün bu yeteneğinde azalmaya sebep olduğunu belirten Özışık, ”Fazla ışıklı ortamlarda özellikle insan gözünün görme yeteneğinde azalma olduğu biliniyor” dedi.

Işık kirliliğinin son yıllarda Türkiye’nin yanı sıra tüm dünya için önemli bir problem olduğunu ifade eden Özışık, ”doğru armatür kullanımı, ışıklandırmanın doğru yönde yapılması, klasik ampuller yerine ekonomik gaz esaslı lambaların tercih edilmesi, aydınlatılması gereken yerlerin aydınlatılması, evde gerektiği zaman ışık yakılması gibi önlemlerle”, elektrik enerjisinden en az yüzde 30 oranında tasarruf sağlanabileceğini kaydetti.

IŞIK KİRLİLİĞİNİ AZALTMAK İÇİN HANGİ ÖNLEMLERİ ALMALIYIZ?
Işık kirliliği yanlış yer ve zamanda fazla gerektiğinden fazla miktarda yapılan aydınlatma ile oluşan ışık görüntüsüne denir. Işık kirliliği nasıl oluşur ve azaltmak için hangi önlemleri almalıyız gelin birlikte öğrenelim. Işık kirliliği ayrıca devletlere fazladan ekonomik külfet getirir.

Örneğin ülkemizde her yıl fazla ve gereksiz aydınlatmadan dolayı 10 milyon doları aşkın maliyet oluşmaktadır. Her ne kadar sokak aydınlatmaları düzenlenmeye ve tasarruflu aydınlatma yapılmaya çalışılsa da ne yazık ki bu yükten kurtulamıyoruz. ABD’de ise bu oran bir hayli fazla. Her yıl 2 milyar doları bu ışık kirliliğine harcayan ABD bu zararın en büyük göstergesidir.

Işık kirliliği ne yazık ki dikkat çekilmeyen ve ilgi görmeyen sorunlardan biridir. Işık kirliliğini azaltmak ve önlemek adına aşağıdaki önlemleri alabiliriz.
• Park ve bahçelerde aydınlatma tasarruflu bir şekilde aşağıya doğru yapılmalıdır.
• Eski sistem ampuller yerine yeni tip tasarruflu ampuller kullanılarak sokak aydınlatmaları yapılabilir.
• Sokak lambaları saatli ve sistemli olarak yakılmalıdır.
• Binaların ve reklam levhalarının aydınlatması uzaktan projektör yerine tepeden aşağıya ledlambalarla aydınlatılmalı.
• En tasarruflu lamba türü olan sodyum lambalar kullanılmalı.
• Renklerin çok net görülmesi gerekmediği yerlerde yoğun aydınlatma yapılmamalıdır.
isik_kirliligi