İrsal-i Mesel (Atasözü Söyleme)  Nedir?

Söylenen bir düşünceyi inandırıcı kılmak ve pekiştirmek amacıyla söze bir atasözü ya da özdeyiş katmaya irsal-i mesel denir.

Bu sanat hayal ve duygudan çok düşünceye dayanır. Güçlendirilmek istenen düşünce kendisi ile ortak yönü olmayan bir başka düşünceyle birlikte kullanılır ve sonuçta verilen örnekle bu düşünce okuyucuya benimsetilmiş olur.

Örnekler:

Tok olanlar bilemez çektiğini aç kalanın
Sırtı pek kimseye ahval-i şita yaz görünür

Allah’a sığın şahs-ı halimin gazabından
Zira “yumuşak huylu atın çiftesi pektir”

Yırtıcı kuşun ömrü olur az
Bir tek ipte iki cambaz oynamaz

Balık baştan kokar bunu bilmemek
Seyrani gafilin ahmaklığından

Aldanma cihanın sakın varına
Bir nefesi verme cihan varına
Bugünkü işini koyma yarına
Yar yıkıldığı gün tozar demişler

Kirpikleri uzundur yârin hayale sığmaz
Eski meseldir âşık, mızrak çuvala sığmaz
Esnafa da biraz insaf gerekir
Bal tutan parmağın yalar