Haritalar Nasıl Çizilir?

Harita deyince genellikle okul duvarlarına asılan Türkiye, Dünya Haritaları, ya da karayolları haritaları akla gelir. Harita mühendislerinin çalışma alanlarının yoğunluğunu proje hizmetlerine yönelik büyük ölçekli haritalar oluşturur. Bu haritaların yapılabilmesi için önce yeryüzü üzerinde kontrol noktaları ağları oluşturulur. Bu noktalarda yüksek duyarlıklı jeodezi aletleri ile açılar ve uzaklıklar ölçülür. Daha sonra bir dizi bilimsel hesaplarla bu kontrol noktalarının cm/mm doğruluğunda koordinatları bulunur. Koordinatları bulunan bu kontrol noktalarından özel jeodezi aletleri ile yapılacak ölçmeler ve hesaplamalar sonucu ayrıntı noktalarının koordinatları elde edilir. Bu bilgiler yardımıyla haritalar çizilir. Haritalar FOTOGRAMETRİ yöntemi ile de üretilmektedir. Bu yöntemde özel kameralarla uçaktan arazinin fotoğrafları çekilir. Stereo değerlendirme aletlerinde bu fotoğraflarla arazinin üç boyutlu bir modeli elde edilerek, arazide çalışmak yerine ölçmeler, bu model üzerinde yapılır. Haritalar ve benzeri diğer ürünler bu teknoloji ile daha hızlı, daha güvenli ve daha ekonomik olarak üretilmektedir.

Farklı ölçeklerde çizilmiş haritalar arasında ne gibi farklılıkların olduğunu öğreniniz.
ÖLÇEKLER
Haritalardaki küçültme oranına ölçek adı verilir. Ölçeğin birimi yoktur. Ölçeğin paydası büyüdükçe ölçek küçülür. Ölçek küçüldükçe ise haritanın kapladığı gerçek alan artar, ayrıntı azalır. Ölçekler 2’ye ayrılır.
1.Kesir Ölçek: Bir pay birde paydadan oluşan ölçeklerdir.1/100000 gibi
2.Çizik Ölçek: Bir doğru üzerinde gösterilen ölçeklerdir. Bölümlere ayrılmıştır. Bölümler birbirine eşittir.
Harita Çeşitleri
A-Konularına Göre Haritalar
Fiziki haritalar: Yer şekillerini gösteren haritalardır. Yani yer yüzünün fiziki yapısını, dağlarını
vb. gösteren haritalardır.
Siyasi (idari) haritalar: Sınırları gösteren haritalardır.
Beşeri ve Ekonomik haritalar: Nüfusun dağılışı, ırk, dil, dinlere göre dağılışı, tarım, hayvancılık, ormancılık, sanayi, madencilik gibi özellikleri gösteren haritalardır.
Özel haritalar: Konunun uzmanlarınca sadece bir konu üzerine çizilen haritalardır.
İklim (izoterm, izobar gibi) haritaları, turizm, deprem, toprak, karayolları haritaları gibi.
Not: Bütün haritalardan Konum Yön, Uzaklık ve Alan hesaplamaları yapılır. Ama sadece Fiziki Haritalardan Profil çıkartılır ve eğim hesaplanır.
B- Ölçeklerine Göre Haritalar
Büyük ölçekli haritalar: Ölçeğin paydası küçük olan haritalardır.
Planlar: Ölçeği 1/20.000’e kadar olan haritalardır. En ayrıntılı haritalardır.
Topoğrafya haritaları: Ölçeği 1/20.000-1/200.000 arasındaki haritalardır. Yer şekillerini en ayrıntılı gösteren haritalardır.
Orta ölçekli haritalar: Ölçeği 1/200.000-1/500.000 arasındaki haritalardır.
Küçük ölçekli haritalar: Ölçeği 1/500.000’den daha küçük ölçekli haritalardır. Yani ölçeği 500000 den büyük olan haritalardır.
Plan – Harita
Benzer özellikleri: Kuş bakışı olarak çizilme ve ölçekli olmalarıdır.
Farkları: Ayrıntıları gösterme gücü ve kullanım alanları farklıdır.