Diziliş Bakımından Uyak Örgüsü Nedir?

1)  Düz Kafiye: Bir beyitte ya da bir dörtlükte bütün mısraların birbirleriyle kafiyeli olduğu düzendir. A A A A

Örnek:

 

Çiçek ülkesinden girerken yaz     A
Örer her doğan gün bir altın koza   A
Kristal çiçekler açan fıskiye  B
Ayıklık saçar düş gören bahçeye  B

 

 

 


 


2)   Çapraz Kafiye: Bir dörtlükte 1. ile 3. ve 2. ile 4. mısraların birbirleriyle kafiyelenmesine denir.

A B A B

Örnekler:

 

 

 

Kara gözlüm, efkarlanma gül gayrı,   A
İbibikler öter ötmez ordayım…   B
Mektubunda diyorsun ki “Gel gayrı!”   A
Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım   B
   
Şu bakır zirvelerin ardından  A
Bir süvari geliyor kanrengi   B
Başlıyor şimdi melül akşamdan  A
Son ışıklarla bulutlar cengi…   B
   
Gördüler: “Aynada bir gizli cihan…   A
Ufku çepçevre ölüm servileri…”   B
Sandılar doğdu içinden bir an   A
O, uzun gözlü uzun saçlı peri   B

 

 


 

 

3) Sarma Kafiye: Bir dörtlükte 1. ile 4. ve 2. ile 3. mısraların kafiyeli olmasına denir.

A B B A

Örnekler:

 

 

 

Her şey yerli yerinde; havuz başında servi  A
Bir dolap gıcırdıyor uzaklarda durmadan,   B
Eşya aksetmiş gibi tılsımlı uykudan   B
Sarmaşıklar ve böcek sesleri sarmış evi   A
   
Bütün şehir nihayetsiz bir nur içinde   A
Kış mehtabı daha parlak, daha lekesiz   B
Ne buluttan bir eser var, ne bir küçük iz   B
Gülümsüyor gibi sema sürûr içinde   A