Büyük Selçuklu Devleti (1038–1157)

Büyük Selçuklular Oğuz Türklerinin Üçok kolunun Kınık boyundandır (İslamiyet’i benimseyen Oğuzlara “Türkmen” denilmektedir.
Kurucusu, Tuğrul Bey’dir.
Kurulduğu yer, Horasan’dır.
1040 yılında Gaznelilerle yaptıkları Dandanakan Savaşı’nda galip gelmişler, böylece Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur.
Büyük Selçuklu Devleti’nde ülke hanedan üyelerinin ortak malıdır. Ülke eyaletlere ayrılmış, eyaletlerin başına “melik” denilen hükümdar çocukları görevlendirildi. Meliklerin yanına “atabey” adı verilen tecrübeli devlet adamları gönderildi.
Büyük Selçuklu Devleti, yatılı ve burslu üniversiteler kurdular (Ömer Hayyam, Hakani, Gazali, Sadi burslu olarak okumuşlardır).
Büyük Selçuklu Devleti ile Bizanslılar arasında 26 Ağustos 1071 tarihinde Malazgirt Savaşı yapıldı. (nedeni, Türklerin Anadolu’ya yerleşmesini önlemek). Savaşı Selçuklular kazandı.
NOT: Malazgirt Zaferi’yle Anadolu’nun kapıları Türklere açıldı, Türkler Anadolu’ya yerleşmeye başladılar.

NOT: Anadolu Selçuklu Devleti döneminde; Anadolu Selçukluları ile Bizans arasında 1176 tarihinde Miryakefalon Savaşı yapıldı (nedeni; Bizans’ın Türkleri Anadolu’dan atmak istemeleri). Savaşı Anadolu Selçukluları kazandı. Miryakefalon Savaşı ile Anadolu’nun Türk yurdu olduğu kesinleşti.
Büyük Selçuklu Devleti veziri Nizamülmülk tarafından, Bağdat’ta Nizamiye Medresesi’ni yaptırdı. Nizamiye Medreseleri’nde dini bilimlerin yanında pozitif bilimleri de (geometri, matematik, astronomi, tarih, edebiyat gibi) okutulurdu. Günümüzün üniversiteleri niteliğini taşırdı.