Buhurizade Mustafa Itri Kimdir?

Buhurizade Mustafa Itri Kimdir?

En büyük Türk bestecilerinden biridir, İstanbul’da tahmini olarak 1640 yılında doğdu. Klasik öğretim gördü. Müzikte üstadı Hafız Post’tur. Büyük hattat ve şair Siyahi Ahmet Efendi’den yazı öğrendi. IV. Sultan Mehmet devrinde (1648-1687) “Fasl-ı Hümayun“‘da hanendelik etti; Enderun’da (Saray üniversitesinde) müderris oldu. IV. Mehmet gibi devrin daha bir birçok büyüklerini gerçek müzik dehası ile büyüledi. Takdirkarları arasında, kendisi de besteci olan Kırım Hanı Selim Giray da vardır. Ölümünde, pek karlı bir iş olan esirciler kahyalığında bulunuyordu.

Bu görevi kendisi hükümdardan istemişti.
Esir ticaretiyle uğraşan Itrî, devrinin pek namlı çiçekçisi, meyva yetiştiricisiydi. Hattat olarak da tanınmıştır; hele tâlik yazıda başarı gösterdi. «Itrî» mahlâsiyle yazdığı şiirleri, muammaları, hattâ hece vezniyle türküleri vardır. Bunlardan bazılarını da bestelemiştir.
Mevlevî tarikatine kapılananlardan olan Itrî, hanende ve neyzendi. Dini ve dindışı binden çok eser bestelemiştir. Nota kullanılmaması yüzünden bugün bestelerinden elimizde bulunanlarının sayısı 41′den ibarettir. Yüzlerce bestesinin güftesi elimizdeyse de besteleri unutulmuştur.

Itrî’nin bugün elde bulunan dini eserleri şunlardır:
Irak Kurban Bayramı Tekbiri, Dilkeş – Haveran Cuma Salâtı, Segâh Salât-ı Ümmiye Seğâh Mevlevî Ayîni, Nühüft Tevşih, Nühüft İlâhî, Rast Tevşih, Rast Naat. Bu eserler yüzyıllardan beri İslam dünyasının camilerinde okunmaktadır. En ünlüleri Kurban Bayramı Tekbiri, Salat-ı Ummîye, Rast Naat’tır. Bunlar, bütün müzik ölçülerine göre dünya çapında şaheserlerdir. Rast Naat’ın güftesi Hz. Mevlana’nındır: “Ya Habibu’llah Resûl-î Hâlik-ıy yek-tâ tü-yî” (Ey Tanrı’nın Sevgilisi, Tek olan Allah’ın peygamberi sensin!). Bu muhteşem eserin bütün Mevlevi ayinlerinden önce okunması adettir.

ITRÎ’NİN BAŞLICA ESERLERİ
Segâh Kurban Bayramı Tekbiri; Segâh Salât-ı Ümmiye; Dilkeşhâveran Gece Salâtı; Mâye Cuma Salâtı; Segâh Mevlevi Ayini; Rast Darb-ı Türkî Naat ve Sofyan Tevşih; Nühüft Durak; Nühüft İlahî; Nühüft Tevşih; Nevâ Kâr; 2 Pençgâh Beste; Hisar Devr-i Kebir Beste ve Aksak Semai; Mâhûr Ağır Aksak Semai; Rehavî Berefşan Beste; Buselik Hafif Beste ve Yürük Semai; Segâh Ağır Semai; Segâh Yürük Semai; Bayatî Çember Beste; Bestenigâr Darb-ı Fetih Beste; Dügâh Hafif Beste; Isfahan Zencir Beste ve Ağır Aksak Semai; Nikriz Muhammes Beste; Râhatu’l Ervah Zencir Beste; Irak Aksak Semai; Rast Aksak Semai; Nühüft Aksak Semai; Acemaşiran Yürük Semai; Rehavî Peşrev; Nühüft Peşrev ve Saz Semaisi .

Buhurizade Mustafa Itri

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Ödev Ödev