Anlatım Bozukluğu Çözümlü Test

1.   Aşağıdakilerden hangisinde altıçizili sözcüğün çıkarılması cümlenin anlamında daralmaya yol açmaz?

A)    Ağaçtan düşen çocuğun başına da bir anda 10 kişi toplandı.

B)    Burada yapılması gereken işleri size kısaca anlata­cağım.

C)     Bazıçalışanların işe sürekli geç gelmesi vatan­daşları kızdırıyordu.

D)    Önceden yer ayırtmazsanız boş oda bulamaya­bilirsiniz.

E)    Annesinin hastaneye kaldırıldığını duyunca telaşla evden çıktı.

*A’daki “bir anda”, B’deki “kısaca”, C’deki “sürekli”, E’deki “telaşla” sözcükleri atılacak olursa, bu cüm­lelerin anlamlarında daralma, eksiklik ortaya çıkar. “Yer ayırtma” işi mutlaka “önceden” olur. D seçeneğindeki cümleden “önceden” sözcüğüçıkarıldığın­da cümlenin anlamında değişiklik ya da daralma olmaz.(Cevap D)

2.   Aşağıdaki cümlelerden hangisinde gereksiz söz­cük ya da sözcükler kullanılmıştır?

A)    Ağacın altındaki masada oturan adam dikkatimizi çekmişti.

B)    Sabahtan beri burada bir başına yalnız oturuyordu.

C)     Öğleden sonra poyraz çıkınca hava serinlemişti.

D)    Bahçelerde ve balkonlarda oturanlar evlerine girdiler.

E)   Rüzgâr,   bahçeye dökülen ağaç yapraklarınıoradan oraya savuruyordu.

* A, C, D ve E seçeneklerindeki cümlelerde gereksiz sözcük kullanımı yok. B’deki “bir başına” ile “yalnız” aynı anlamı karşılayan sözlerdir. Bu iki sözden biri atılabilir.(Cevap B)

3.   Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altıçizili sözcük yanlış kullanılmıştır?

A)    İyi bir yönetici yanında çalışanların sorunlarına kayıtsız kalamaz.

B)    Sinan’ın böyle bir bölümü kazanmasında ailesinin önemi büyüktür.

C)     Adamın bütün çabasıçocuklarına iyi bir gelecek sağlamak içindi.

D)    İşinde çok başarılı olmuş birini görünce, hemen onun üstün niteliklere sahip olduğunu düşünürüz.

E)    Başarıların kalıcı olmasıçalışmaların sürekliliğine bağlıdır.

*A, C, D ve E seçeneklerindeki altıçizili sözcüklerin kul­lanımında bir yanlışlık yok. B seçeneğindeki “önemi” sözcüğünün yerinde “rolü” olmalıydı.(Cevap B)

4.   Ağabey; bir kimsenin,  kendinden  yaşça  büyük  olan 
      I           II             III    IV V

erkek kardeşidir.

 

Numaralanmış sözcüklerden hangilerinin atılması cümlenin anlamında ve anlatımında bozukluğa yol açmaz?

A) I. ve II.                 B) III. ve V.              C) I. ve III.

D) II. ve IV.               E) IV. ve V.

*”Yaşça büyük olan” ile “yaşça büyük” arasında bir fark olmadığına göre “olan” sözcüğü atılabilir. “Kendin­den” sözcüğünün atılması da cümlede bir eksikliğe  ^ yol açmaz. “Kendinden” ve “olan” sözcükleri cümle­den atılabilir.(Cevap D)

5.   Aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlatım bozuk­luğu vardır?

A)    Kore’nin başkenti Seul belediyesinin başkanıgeçen hafta İstanbul’a geldi.

B)    İstanbul yalnız Türkiye için değil, tüm dünya için önemli bir şehir.

C)     Bu güzel şehrin güzelliklerini ellerimizle yok edi­yoruz.

D)    Denizin içinde denizden habersiz yaşayan balıklar gibi, İstanbul’dan habersiz yaşıyoruz.

E)    İstanbul’u gezmeyi ve keşfetmeyi bilmek bir uzmanlık işidir.

*A seçeneğindeki cümlede anlatım bozukluğu var. Bu cümleye göre “Kore’nin başkenti”, “Seul belediyesinin başkanı” imiş. “Seul belediyesinin başkanı” yerine “Seul’un belediye başkanı” denilmeli.(Cevap A)

6.   (I) Şehirlerarası yolcu taşıyan otobüslerde sigara içme yasağı başlatıldı. (II) Bu yasağın yerleşmesi pek kolay olmayacağa benziyor. (III) Otobüs sürücüleri yasağın kendileriyle değil, yolcularla ilgili olduğunu iddia edi­yorlar. (IV) Bir otobüste yapılan kontrol sırasında iki sigara içen yolcu tespit edildi. (V) Otobüslerde sigara içilmesinin sakıncalarının halka anlatılması gerekiyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangi­sinde bir sözcüğün yanlış yerde kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

A) I.           B) II.         C) III.        D) IV.          E) V.

*Verilen parçanın I., II., III. ve V. cümlelerinde anlatım bozukluğu yok. IV. cümlede geçen “iki sigara içen yolcu” sözünde yanlışlık var; “iki” sözcüğü yanlış yerde kullanılmış. “Sigara içen iki yolcu” biçiminde olması gerekir.(Cevap D)

7.   Aşağıdaki cümlelerden hangisinde yanlış ek kul­lanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

A)    Ödemeler,  iki hafta boyunca bütün bankaların merkez şubelerinden yapılacak.

B)    Merkez şubelerin dışındaki şubeler kendi işlerini sürdürecek.

C)     Yaşlıların emekli maaşlarının ödenmesinde önce­lik tanınacak.

D)    Ödeme günleri emeklilik numarasının son rakamı­na göre tespit edilecek.

E)    Herkesin kendi gününde bankaya gitmesiyle, kalabalık önlenecek.

*C seçeneğindeki cümlede anlatım bozukluğu var. “Öncelik tanımak” “bir kimse ya da şeye öncelik tanı­mak” biçiminde “-e” halindeki bir isimle kullanılır. Cümle “…ödenmesine öncelik tanınacak” biçimiyle düzelir. Cümle “Emekli maaşlarının ödenmesinde yaşlılara öncelik tanınacak” biçimine de getirilebilir. (Cevap C)

8.   Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altıçizili söz ya da sözcük yanlış kullanılmıştır?

A)    Elektrik kesilince zorunlu olarak çekimler öğleden sonraya kaldı.

B)    Her işin kendine göre birtakım güçlükleri vardır.

C)     Sette çalışanların bütün amacı iyi bir filmin ortaya çıkmasıydı.

D)    Hepimiz,  bu kapalı yerdeki çalışmaların bir an önce bitmesini istiyorduk.

E)    Bu yıl, öncelikle konularıçok iyi kavramalısınız.

*A, B, D ve E seçeneklerindeki cümlelerde altıçizili söz­lerin kullanımında bir yanlışlık yok. C’deki “bütün amacı” kullanımı doğru değildir; “tek amacı” biçi­minde olması gerekir. (Cevap C)

9.   Dün, sabahtan akşama kadar kar yağdı; fakat biz hep evde oturduk.

Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?

A)    İkinci yüklemin bileşik zaman çekimli olmasından

B)    Cümlelerin aynıözneye bağlanmamasından

C)     Yanlış ilgeç kullanılmasından

D)    Birinci yüklemin basit çekimli olmasından

E)    Gereksiz bağlaç kullanılmasından

*Soruda verilen iki cümlenin birbirine “fakat” bağlacı ile bağlanması doğru değil. Bu cümlede “fakat” gereksiz yere kullanılmıştır. Bu bağlaç atılabilir ya da yerine “bu yüzden” getirilebilir.(Cevap E)

10.  Aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlatım bozuk­luğu vardır?

A)    Son zamanlarda yabancı dillerden, Türkçeye pek çok sözcük girdi.

B)    Türkçe karşılığı olan yabancı sözcüklerin, konuş­ma ve yazılarda kullanılması doğru değil.

C)     İnsan, anlamını bilmediği sözcükleri kullanmaktan kaçınmalıdır.

D)    Sosyal sözcüğünün Türkçesi toplumsal demektir.

E)    Yazılarında yabancı sözcükler kullanması,  bir kişinin kültürlü olduğunu mu gösterir?

*D seçeneğindeki cümlede anlatım bozukluğu var. “Türkçesi toplumsal demektir” ifadesi yanlış; “Türkçesi toplumsaldır” biçimiyle cümledeki bozuk­luk giderilebilir.(Cevap D)

11.  Aşağıdakilerden hangisinde altıçizili sözün atılması cümlenin anlamında eksiklik ya da daralmaya yol açar?

A)    Sizinle görüşmeye yarın mı, yoksa salı günü mü gelelim?

B)    Yarınki maç için kaç kişilik bilet aldınız?

C)     Gün içinde uygun fırsat bulursam gelen yazıları okuyacağım.

D)    Deprem bölgesiyle ilgili son gelen haber herkesi rahatlattı.

E)    Okuduğu kitabı bütün arkadaşlarına tavsiye etti.

*A, B, C ve D seçeneklerinde geçen altıçizili sözcük­lerin atılması o cümlelerin anlamında bir daralma ya da eksikliğe yol açmaz. O sözcüklerin anlamları cüm­ledeki öteki sözcüklerde var. E’de “okuduğu” sözcüğü atılırsa cümlenin anlamında değişiklik olur; hangi kitaptan söz edildiği bilinmez.(Cevap E)

12.  Aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlatım bozuk­luğu vardır?

A)    Eylül ayının sonunda buralar iyiden iyiye tenhalaşır.

B)    Bizim, “yazlıkçılar” dediğimiz kişiler, işlerinin başı­na dönerler.

C)     Sonbaharı göçmen kuşlar ve ağaçlar karşılar.

D)    Dökülen ağaçların yaprakları parkın her yanını doldurur.

E)    Yapraklar,  kızıl bir halı gibi çimenlerin üstünükaplar.

*D seçeneğindeki cümlede anlatım bozukluğu var. “Dökülen” sözcüğü cümlede yanlış yerde kullanılmış. Cümle  “Ağaçların dökülen yaprakları…” biçiminde olmalı.(CevapD)

13.  Aşağıdaki cümlelerden hangisinde sıralama ya da mantık yanlışlığından kaynaklanan anlatım bozuk­luğu vardır?

A)     Bu saatte yola çıkarsan Kadıköy’e saat onda hatta öğleye doğru ancak varırsın.

B)     Tatile çıkmak şöyle dursun, anne-babamın yanına gidemedim.

C)      Değil şiir yazmak iki cümle kurmayı bile bilmez.

D)     Kaynak suyundan vazgeçtim, Terkos suyu da yoktu.

E)     Yemek yemek bir yana televizyon izlemek için bile vakit bulamıyorum.

*Bütün cümlelerde bir sıralama yapılmış. E seçeneğin­deki cümlede sıralama yanlışlığı var. Cümle “Televiz­yon izlemek bir yana, yemek yemek için bile vakit bulamıyorum.” biçiminde olmalı.(Cevap E)

14.  İşadamlarından oluşan bu heyet, bir hafta içerisinde otomobil üreten üç Uzakdoğu ülkesini gezecek.

Bu cümledeki anlam karışıklığı nasıl giderilir?

A)    “İşadamlarından oluşan” sözü cümleden atılmalı.

B)    “bu heyet” yerine “bu heyettekiler” getirilmeli.

C)     “üç Uzakdoğu ülkesini” sözü, “bu heyet’ten sonra getirilmeli.

D)    Yüklem öğrenilen geçmiş zamanla çekimlenmeli.

E)    “bir hafta içerisinde” sözü yüklemden önce olmalı.

*Bir söz öbeğinin yanlış yerde kullanılmasından kay­naklanan anlatım bozukluğu var. Bu cümleye göre “otomobiller bir hafta içerisinde” üretiliyormuş. Cümlede anlatılmak istenen ise gezinin bir hafta süre­ceğidir.  “Bir hafta içerisinde”  sözünün yüklemden önce gelmesi gerekir.(Cevap E)

15.  Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

A)    Gençlerin şiire ilgi duyması herkes gibi beni de sevindiriyor.

B)    Çağdaş ve ikinci Yeni şairlerinden seçilmişşiirler vardı.

C)     Yaşam ve ölüm sözcükleri onun şiirlerinden eksik olmaz.

D)    İnsana ve doğaya karşı hep sevgiyle yaklaşır.

E)    Şiirlerinde ölçü ve biçimin hatasız olmasına özen gösterirdi.

*B, C, D ve E seçeneklerinde “ve” bağlacı kullanılmış. Bu bağlaç ya tamlama yanlışlarında ya da yardımcı fiille ilgili yanlışlıklarda öne çıkar. B seçeneğindeki cümlede tamlama yanlışlığı var. “Çağdaş” sözcüğü sıfattır “şairleri” tamlananına bağlanamaz. “Çağdaşşairler ve ikinci Yeni şairlerinden…” olmalı.(Cevap B)

16.  Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir sözcüğün anlamına uygun kullanılmamasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

A)    Genel kurul toplantısında ateşli tartışmalar yaşandı.

B)    Geçen yılın bütçesi oylama sonunda kabul edildi.

C)     Bazı üyeler oylamada usulsüzlük yapıldığınısavundular.

D)    Pek geniş sayılamayacak bir salonda yaklaşık iki yüz kişi vardı.

E)    Genel kurul toplantısı bittiğinde, saat yedi olmuştu.

*C seçeneğindeki cümlede “savunmak” sözcüğünün yanlış kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu var. “Savunmak” sözcüğünün yan anlamı “bir eylem ya da düşünceyi haklı göstermeye çalışmak”tır. Bu cümlede böyle bir durum yok;  “savunmak” yerine “iddia etmek” kullanılmalıydı. (Cevap C)