Ahmet Ağa Konağı Hakkında Detaylar

Ahmet Ağa Konağı

Zaman zaman ziyaret ettiğimiz şehirlerde bizi hayrete düşüren bazı yapılarla karşılaşmakdayız. Bitlisi ziyaretimiz sırasında da gezme ve görme imkanına sahip olduğumuz bir ev bizi gerçekten hayrete düşürdü. Bitlis gibi İmparatorluk merkezinden uzak bir şehirde biraz geç tarihli de Olsa çiçeklerle bezeli bir ev olduğunu gördük.Yaptığımız araştırma sonrası bu evin bazı yayınlarda yer aldığını ama ne yazıkki varlığından haberdar olmadığımızı fark ettik.

Bitlis’in merkezinde müştak baba mahallesi Mutki sokakta yer alan bu evin dışarıdan görünüşü herhangi bir Bitlis evinden farklı değildir.Yamaca yaslanan yapı arkasındaki eğimli alan nedeniyle üç kat olarak inşa edilmiş zemin katı ahır samanlık ve depolama alanı olarak kullanılan evin birinci katına yanındaki sokaktan küçük bir kapı ile girilmekte. İkinci ve esas kat olan üst kata ise Kule şeklindeki bir çıkıntının gerisinde küçük bir eyvan şeklinde oluşturulan kitabeli ve her iki yanındaki taş söverler üzerinde süslemeler bulunan iki kanatlı giriş kapısıyla girilmektedir.

Yapı cephesinde ve üst kat giriş kapısının üstünde yer alan kitabelere göre hicri 1315-1897 yılında inşa edilmiştir. Dikdörtgen bir kartuş içindeki Sülüs hattı ile yazılmış bir kitabede Bu süslü gönül açıcı Sarayı Allah mukaddes kılsın. Allah için açılan bu evler sefa yeridir; yüce Allah onu daima bayındır eylesin, Bu yüce Dergaha her zaman açık olsun dedi hamdi 1315 tarihi Ahmet ağa bu haneyi bina etti. Sene 1315-1897 sözleri okunmaktadır.

Giriş kapısı uzunca bir sofanın dar kenarında yer almakta ve sofanın diğer ucunda orta kat ile irtibatı sağlayan dik bir merdiven bulunmaktadır.Sofanın Sokak yönünde yanyana iki oda mevcuttur.Sofanın diğer yönünde ise mutfak tandır evi ve üç basamaklı açık kalan ve girişin arka bölümünde yer alan bir hamam bulunmaktadır. Sofanın orta bölümüne açılan kubbede bir mekan ise helal olarak kullanılmaktadır.Sofa yatırılan bir diğer mekan ise Girişin hemen solunda yer alan bir kule şeklinde yapının dışına taşan ikinci bir hamamdır.

Ahmet ak konağının en dikkat çeken özelliği giriş kapısının üzerinde ve yanlarında yer alan motifler ile yapı içinde bulunan zengin Kalemişi süslemelerdir. Girişin hemen sağında Abdestlik olarak yapıldığı düşünülen Çeşme üst başlığı ile her iki yanındaki taş üzerinde işlenmiş motifler ilgi çekicidir. Sofanın girişe göre uzak dar kenarındaki dolabın kapaklarında bir dönem Kalemişi süslemeler olduğu bilinmektedir. Sofanın ve odaların zemini düzgün taş kaplıdır. Döşeme taşıyıcılarının ahşap olduğu göz önüne alındığında ha taş döşemenin getirdiği ağırlığın yarattığı deformasyon Ortasofanın taşıyıcı kirişlerinin bir bölümünün çökmesine yol açmıştır.

Girişin karşısındaki odanın tavanında meydana gelen çökme tehlikesi ise oda içine yapılan metal desteklerle önlemeye çalışılmıştır. Daha önce bu evi inceleyen araştırmacılar baş odanın yanı sıra diğer odanın da Kalemişi süslemelerle donatıldığını belirtmektedir. Ancak bizim gezimiz sırasında Ortasofanın bir bölümünün çökmüş olması bu hacme erişmemize mani oldu. Bu arada ev sahibi diğer odanın bir yangın geçirdiğini ve her tür ahşap malzemenin yandığını söyledi.

Fotoğraflarla son doğum boş boş odanın kapısının üstünde bir dönem;

Maşallah ilahiyi bu makam sahibi daim Said olsun girip cennet sarayına cehennemden Bait olsun

Sözlerinin yazılı olduğu bir metal levhanın bulunduğu söylenirse de bu levhanın günümüze ulaşmadığını gördük.

Anıtsal bir Musandıranın ortasından sivri kemerli bir açıklıkla Seki altına girilmektedir. Musandıranın odaya bakan cephesinin alt bölümünün ortasında iki kanatlı bir kapı sağında ve solunda yine iki kapaklı birer dolap bulunmaktadır. Musandıra hanım üç bölümü beş bölüme ayrılmış olup sağ ve soldaki bölümler duvarlara doğru daha dardır.En geniş bölüm orta bölüm olup üstü yarım yuvarlak kemer halinde düzenlenmiştir. Musandıranın cephesi genel olarak sarı rengin hakim olduğu bir altlık üzerine kırmızı yeşil ve mavi renklerin kullanıldığı bir çiçek bahçesi şeklindeki kalem işi ile süslenmiştir. Giriş kapısının her iki yanı ile dolapların yanlarında şişe benzer motifler ile donatılmış ahşap kolonceler bulunmaktadır. Dolap kapaklarında ve dolabın alt bölümü ile üç bölümünde yer alan beş bölümün tamamında çeşitli formadaki vazolar içinde çiçek motifleri bulunmaktadır. Bu odanın ahşap tavanı da küçük karelere bölünmüş olup geometrik bir düzenleme ile bazı karelerin içi aşı boyasına yakın bir renkte düz kırmızı bırakılmasına karşın diğer karelerin sarı zemin üzerinde çiçek motifleri ile süslenmesi ilgi çekicidir.

Ahmet Ağa Konağı

Ahmet Ağa Konağı

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Ödev Ödev