Okuma Kuralları

ANLAYARAK HIZLI OKUMA

Neden Hızlı Okumak İstiyorum?

1- Zamanım yok. Zaten çok yoğun bir programım var. Hızlı okuyarak kendime zaman ayırabilmek istiyorum.

2- Sınavlarda uzun soruları okurken sıkılıyorum, anlayamıyorum, dikkatim dağılıyor.

3- Kitap, yazı ya da soru okurken başı ile sonu birbirinden kopuyor. Tekrar tekrar okumak zorunda kalıyorum.

4- Bir sürü insan dakikada binlerce kelime okuyor hem de anlayarak okuyorlar. Ben de hızlı okuyabilmek istiyorum.

5- Daha çok kitap okuyabilmek, daha çok ve hızlı soru çözebilmek, ileride iş hayatına atıldığımda okumam gereken yayınları daha çabuk bitirebilmek istiyorum.

Hedeflerim neler?

1- Ne kadar okuyabileceğimin farkındalığını arttırabilmek

2- Hızımı ve okuduğumu kavramamı etkileyen sebepleri öğrenmek, kötü okuma alışkanlıklarını gidermek

3- Göz hareketlerimi geliştirip anlama ve algı kapasitemi arttırmak

4- Hızlı ve etkili okuma stratejilerini öğrenmek

5- Kelime dağarcığımı, genel kültür düzeyimi, gözlerimi ve beynimi organize etme becerimi arttırmak

Öncelikle Ne Yapmalıyım?

1- İstekli olmalıyım. İstekli olmalıyım. İstekliyim.

2- Gerekli hazırlıklarımı yapmalı, okuma işini ciddi olarak ele almalıyım.

3- Bana önerilecek teknikleri her fırsatta tekrarlamalı, her yerde kullanmalı, bol bol alıştırma yapmalıyım.

4- İyi okuyor bile olsam okumayı bir kez daha öğreniyorum. Farkında olmalı ve yaptığım hataları gidermeliyim.

5- Hızlı okumanın uzun bir süreç olduğunu aklımdan çıkarmamalı, ilk başlarda hızım düşüyor gibi görünse de, canım sıkılsa da çalışmayı bırakmamalıyım.

6- Okuma hızımı EN AZ İKİ KATINA çıkarmalıyım.

Okuma Nedir?

Okuma, harflerden, kelimelerden, cümlelerden bir anlam çıkarma ve beynimdeki karşılığı ile eşleştirme faaliyetidir. Bir kelimeyi okuduğumda bu beynimdeki tanıdık bir resmi ya da anlamı çağrıştırır. Böylelikle o kelimeyi anlarım. Mesela “Çikolata” kelimesini okuduğumda beynimde hemen bir çikolata resmi canlanır. Ama mesela “Sübvansiyon” dediğimde aklıma hiçbir şey gelmez.

Sonra kelimeleri birbirleri ile ilişkilendirir ve eski bilgilerime dayandırarak okuduğumu kavrarım.

Hızlı ve etkili okuma beni daha hızlı düşünmeye ve düşüncelerimi toparlamaya zorlar. Beynime yavaş mesaj gönderdiğimde beynim boş kalacağından diğer duyu organlarımdan gelen mesajları araya sokar. Mesela gözüm başka şeylere kayar, dikkatim kulağıma gelen başka seslere yönelir. Bu yüzden konsantrasyonum bozulur, dikkatim dağılır. Oysa hızlı okumada mesajlar arasında boşluk kalmayacağından daha iyi konsantre olur ve dışarıyla ilişkimi kesebilirim.

Hızlı Okuma Kuralları

1- Okumayı geliştirme kararlılığım ne kadar güçlü olursa o kadar başarılı olurum.

2- Daha hızlı okumayı istiyorsam ilk önce kötü alışkanlıklarımı değiştirmek zorunda olduğumu kabul etmeliyim.

3- Okuma hızımı arttırmak istiyorsam sesle, dudak hareketiyle ya da içten seslendirerek okumaktan vazgeçmeliyim.

4- Okuma hızımı arttırabilmek için satırları parmakla, başla ya da başka bir nesne ile izlemekten vazgeçmeliyim.

5- Okurken asla geriye dönmemeliyim.

6- Ciddi bir okuma ciddi bir hazırlık gerektirir. Okuma ortamını ve kendimi hazırlamadan okumaya başlamamalıyım.

Okuma hızımı nasıl ölçerim?

1- Okuma işimin engellenmeyeceği rahat bir yer seçerim.

2- Okumaya başladığım zamanı kaydederim.

3- Seçtiğim metni normal okuma şeklimle, hızımı yükseltmeden, rahat bir şekilde sadece bir kere okurum.

4- Bitirdiğim zamanı kaydederim.

5- Hesaplama formülünü kullanarak hızımı belirlerim.

6- Okuduğumu anlayıp anlamadığımı görmek için metinle ilgili sorular çözerim.

Hesaplama Formülü

Dakikadaki Kelime Sayısı = (Toplam Kelime Sayısı / Saniye Olarak Süre) x 60

Okuduktan sonra kendine sor!

1- Bu metnin konusu hakkında genel bir düşünceye sahip miyim?

2- Metin şu andaki amacım için yeterli mi?

3- Bazı ayrıntıları kaçırdım mı? Bunlar önemli miydi?

4- Okuduğum metni yeterince anladım mı?

5- Daha önce benzer konuda bir metin okumuş muydum?

Okuma Alışkanlıklarım Kontrol Listesi

Sessiz okurken dudaklarımı kıpırdatıyor muyum?

Dudağım kıpırdamadığı halde kelimeleri içimden tekrar ediyor muyum?

Kelime kelime mi okuyorum?

Okuduğumu anlamadığımı düşünerek sık sık geri dönüp tekrar okuyor muyum?

Parçanın ana düşüncesini belirleyen yan düşünceleri görmede güçlük çekiyor muyum?

Konsantrasyonumu toplamakta zorluk çekiyor muyum? Dikkatim dağılıyor mu?

Okurken parmağım ya da kalemle satırları izliyor muyum?

Bittikten sonra okuduğum metnin konusunu hatırlamakta zorluk çekiyor muyum?

Kötü Okuma Alışkanlıkları Nelerdir?

- Sesli okuma, dudak kıpırdatma veya içten seslendirme

- Satırları parmak ya da başka bir şeyle izleme

- Geriye dönme tekrarlama

- Gecikmeli ve kesintili okuma

- Stres

- Okuma ile ilgili yanlış inançlar

Sesli Okuma

- Küçüklüğümüzden kalma bir alışkanlık

- Kelimeleri seslendirmek için hecelemek zorunda kalırım, bu da yavaşlatır.

- Gözüm önden gider, sesim arkadan gelir.

- Dudaklarımı kıpırdatma beynin gözün gördüğünü dudaklara iletmesiyle oluyor ve okuma yavaşlıyor.

- Sözcükleri tek tek yerine grup olarak okumaya çalışmalıyım.

- Kendimi hızlı okumaya zorlayarak kelimeleri işitmeye zaman bırakmalıyım.

- Okuduklarımı mümkün oldukça resimlere çevirerek görselleştirmeliyim.

Satırları Takip Etmek

- Bir metni sessiz gözle okurken parmakla izle. Gözler önden gidecektir.

- Önleyebilmek için okuduğum kitap vb. yi iki elle tutarak okumayı deneyebilirim.

- Ya da parmağımı daha hızlı hareket ettirmeliyim.

- Başımı çevirerek okuyorsam, kurtulmak için bir elimin avuç içini yanağıma dayayıp başımı sabitleyerek okumalıyım.

Okurken Geriye Dönme

- Kendine güven duymamaktan oluyor.

- Bir tek sözcüğü kaçırırsam anlamı kaybederim anlayışı yanlış.

- Kurtulmak için kendime geri dönmeyi yasaklamalıyım.

- Başlangıçta anlamasam bile endişelenmemeliyim.

- Okuma hızımı kesmeden okumalıyım.

Gecikmeler ve Kesintiler

- Sıkıcı metinler okurken ara vermeden bitirmeliyim.

- Metni okumaya mümkün olduğunca çabuk başlamalıyım.

- Metni parçalara ayırmalıyım.

- Her 20-30 dk.da bir 5 dakika dinlenme arası vermeliyim.

- Okuduktan sonra metinden ne anladığını düşünüp, metnin karmaşık olmadığını söylemeliyim.

- Zamanımı belirleyip, zaman içinde okumayı bitirmeliyim.

Stres

- Özellikle sınavlarda paragraf sorularını okurken gergin oluyorum. Paragrafa başlamadan önce kendimi rahatlatmalıyım.

Yanlış İnançlardan Kurtulma

- “Çalışırken ya da zevk almak için yavaş okumalıyım” diye bir şey yoktur. Aksine insanı başlamak için isteksiz yapar.

- “Hızlı okursam anlamı kaçırırım, iyi anlayamam” mantığı en kötü inanışlardan biridir. Halbuki hızımı ne kadar arttırırsam bütünü bir anda görmem o kadar kolaylaşır, hem de gerektiğinde tekrar okumak için yeteri kadar zamanım olur. Bu yüzden hızımı arttırmaktan korkmamalıyım. Başlangıçta kavrama seviyem düşebilir, ama umudumu yitirmeden çalışırsam çok daha iyi bir seviyeye gelecektir.

- “Tek bir kelimeyi bile kaçırsam anlam bozulur” demek doğru değildir. Anlamı yakalamak için her kelimeyi okumam gerekmez. Aksine kelimeler üzerinde vakit geçireceğimden anlamam güçleşir ve sıkıcı gelir.

- “Bütün metinleri aynı hızda okumalıyım” Hayır. Gazetenin spor sayfasındaki haberleri, bir köşe yazarının makalesini ya da bir paragraf sorusunu aynı hızda okumak doğru olmaz. Okuyacağım metnin türüne ya da uyguladığım tekniğe göre hızım değişecektir.

- “Okuma için uzun zaman ayırmalıyım.” Hiç de değil. Eğer kaynağını alma tekniğini bilirsem 5 dakika içinde okuduğum yazının ana fikrini yakalayabilirim.

- “Teknik yazılar hızlı okunamaz” Aksine bu tür yazılar hızlı okumaya daha uygundur. “Göz atma” tekniği ile önemli kısımları belirler, “Kaynağını alma” tekniği ile bu önemli kısımlara odaklaşırsak dikkatli ve etkili bir okuma yapmış oluruz.

- “Okuduğum her şeyi hatırlamam gerekir.” Bu güvensizliğimin belirtisidir. Her şeyi hatırlamama gerek yoktur. Okumaya amacımı ve önceliklerimi belirleyerek başlarsam, “Aktif Okuma”ya kendimi hazırlamış olurum.

Olumlu Alışkanlıkları Güçlendirme

- Okumaya başlamadan önce konuyu şöyle bir gözden geçirmeliyim. Ana başlıklarına, alt başlıklarına, resimlerine, tablo, şekil ve grafiklerine dikkatle bakmalıyım. Böylelikle okumaya ısınırım.

- Konu hakkındaki geçmiş bilgilerimi hatırlayarak ve düşüncelerimi tazeleyerek hafızama başlama işaretini verebilirim.

- Dikkatimin dağılmasına sebep olan şeyleri kontrol altına alarak konsantre olmalıyım. Işık, gürültü, oturma biçimi gibi hızımı etkileyecek “fiziksel uyarıcıları” ayarlamalıyım. Okurken hayal kurmamalıyım. Okumaya kararlı olmalı ve kendime “neden bu metni okuyorum” diye sormalıyım. Gerekirse kısa süreli okumalarla başlayıp ara verdiğimde zihnimdekileri kağıda dökmeli ve sonra tekrar okumaya dönerek dikkatimi yeniden vermeliyim.

- Daha iyi performans gösterdiğim zamanları belirleyip önemli okumalarımı bu zamanlarda yapmalıyım.

- Metni okurken yazarla diyalog kurmalıyım. Ona sorular sorup ileride nelerden bahsedeceğini kestirmeye çalışmalıyım.

- Hafızamı geliştirmeliyim. Hafızamı geliştirmeliyim. Bunun için
1-Okurken tüm duyu organlarımı aynı anda kullanarak hafızama yerleştirmeye çalışmalıyım.
2- Hatırlamam gereken terim ve bilgileri çağrışım yapabilecek resimler haline dönüştürmeliyim
3- Olayları ve anlatımları hayal ederek canlandırmalıyım.

Okuduğumu Hatırlamak İçin İpucu Kelimeleri Şeması

1- Önce metni gözden geçirerek gereksiz bilgileri belirlerim.

2- Yüzeysel bir okumayla önemli paragraflara ve bölümlere karar veririm.

3- Metnin merkezindeki ana fikri yazarım.

4- Bağlantılı olabilecek bilgileri alt alta eklerim

5- Anahtar kelimeleri bulup büyük harflerle yazarım.

Okuma Ortamım

- Beyin aynı anda tek bir şeye yoğunlaşabilir. Gürültüsüz bir ortamda okumalıyım ya da gürültüden veya konuşulan konulardan kendimi soyutlamalıyım.

- Işık yeterli olmalı, mümkün oldukça doğal ışıklı bir ortamda okumalıyım. En güzel aydınlatma ışığın sol omzumun arkasından direkt okuduğum yazının üstüne geldiği şekilde olur.

Benzer Konular

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Ödev Ödev