Bankacılık Tarihi,Türkiyede Bankacılık


Bankacılık Tarihi,Türkiyede Bankacılık

BANKACILIK TARİHİ
Modern anlamda bankaların ondokuzuncu yüzyılda ortaya çıkmalarına karşın bankacılık işlemlerinin tarihi eski çağlara kadar uzanmaktadır. Her toplumun iktisadi bünyesine göre bazı farklılıklar görülmekle beraber ticari ilişkilerin gelişmeye başlaması ile birlikte bankacılık işlemleri ortaya çıkmıştır. Başlangıçta kişiler tarafından yapılan bu işlemler Avrupa’da Sanayi Devrimi sonrasında artan üretim ve ticaret hacmine paralel olarak kurumsallaşmaya başlamıştır. Ondokuzuncu yüzyıla gelindiğinde ise bu kurumlar anonim şirketlere dönüşme sürecine girmişlerdir. Aynı dönemde Avrupa ülkeleri kendi içlerinde para birliği sağlamak ve bankalar için bir merkez oluşturmak amacıyla resmi merkez bankaları kurmuşlardır. Avrupa ile komşu olan Osmanlı Devleti’nde ise bankacılık işlemleri sarraflar eliyle yürütülmüştür. Faizin İslam dinince yasaklanmış olması nedeniyle faizle para toplayan ve bunları plase eden kurumların gelişme gösterememesine karşılık Osmanlı iktisadi hayatının kendi bünyesinde oluşturduğu para vakıfları toplumun kredi ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli rol oynamıştır. Bu nedenle modern anlamda faiz karşılığı para alım-satım işlemleri ile uğraşan ilk bankaların kurulması hayli geç ve yabancıların girişimleri neticesinde olmuştur. Ondokuzuncu yüzyıldan itibaren dünya ekonomilerinin etkisi altına giren Osmanlı ekonomisi uzun yıllar sürdürdüğü otarşik yapısını kaybederek dışa açık bir ekonomi haline dönüşmüştür. Tanzimat dönemi başlangıcında imzalanan dış ticaret anlaşmaları ile bu dışa açılmanın hukuki zemini oluşturulmuştur. Genel anlamda yabancıların serbestçe ticaret yapabilmelerine imkan hazırlanmış, sermaye yatırımları başlamıştır. Avrupa sanayilerinin hammadde ihtiyaçlarını karşılama ve mamul mallarına pazar yaratma amacıyla yapılan bu girişimler sonucunda Osmanlı Devleti ilk kez modern bankacılık faaliyeti ile tanışmıştır.
TÜRKİYEDE BANKACILIK
Osmanlı Bankası arşivlerinin daha yaygın ve derinlemesine kullanımını özendirmek için düzenlenen, 19. yüzyıl ortalarından günümüze bankacılık ve finans tarihi ile ilgili konuları kapsayan ve bağımsız araştırmacılar ile üniversite çevrelerine açık olan yarışmaya, bitirme, yüksek lisans veya doktora tezleri, bilimsel makaleler veya kitap çalışmaları katıldı.
Osmanlı Bankası Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma ve Belge Merkezi, Avrupa Bankacılık Tarihi Birliği (EABH) ve Tarih Vakfı işbirliğiyle düzenlenen “Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması”nın amacı, Türkiye bankacılık ve finans tarihine ilişkin bilimsel araştırmaları özendirmek. Osmanlı Bankası’nın sponsorluğunda yapılan yarışmanın hedefi ödülleri geleneksel bir hale kavuşturarak, ödüllerin kurumsallaşmasını sağlamak.
Yarışma 19. yüzyıldan günümüze Türkiye’de bankacılık ve finans tarihi ile ilgili konuları kapsayacak ve bilimsel makale, yüksek lisans tezi, doktora tezi ve kitap kategorilerinde yapıldı. Son katılım tarihi 27 Nisan 2001 olarak belirlenen yarışmada eserler 30 Eylül 2001’de teslim edildi.
Yarışmaya katılan çalışmaları başkanlığını Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Edhem Eldem’in yaptığı ve BOUN Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi, Prof. Dr. Murat Çizakça, Osmanlı Bankası Genel Müdürü Turgay Gönensin, Galatasaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölüm Başkanı Doç. Dr. Seyfettin Gürsel, BOUN Atatürk İlkeleri ve İnkılapları Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şevket Pamuk ve Tarih Vakfı Genel Sekreteri Orhan Silier’den oluşan bir jüri değerlendirdi..
.Kitap dalında Bristol Üniversitesi İktisat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Profesör Christopher Clay, “Golds for the Sultan, Western Bankers and Ottoman Finance” adlı yapıtıyla ödülün sahibi oldu. Clay, Osmanlı İmparatorluğu maliyesini iflasa sürükleyen nedenleri irdelediği yapıtında, bu bağlamda, finansal yapıdaki boşlukları, borçlanmanın artmasını, yabancı bankerlerin rolünü, emperyalizmin finans sektöründeki yansımalarını irdeliyor. Yapıt, Clay’ın İngiltere ve Fransa’da gerçekleştirdiği ayrıntılı bir arşiv çalışmasının ürünü olmanın yanı sıra, yurtdışındaki Osmanlı Bankası arşivlerinde yer alan bilgilerin de önemli bir sentezini içeriyor.

30 Aralık 2010 Saat : 7:18
Bu Yazı Hakkında Yorumunuz Nedir?

Bankacılık Tarihi,Türkiyede Bankacılık Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

 Son Yazılar FriendFeed

Sponsorlu Bağlantılar

Ödev Ödev